Avrupa’nın önde gelen yedi kamyon ve otobüs üreticisinin CEO’ları, Hannover’deki IAA Transportation fuarında aynı sahnede gerçekleştirdikleri olağanüstü bir buluşmada; Avrupa’nın sıfır yayımlı ağır vasıtalara geçiş sürecinin, pazar talebini canlandırmak için gereken koşulların sağlanmasındaki endişe verici gecikmeler nedeniyle sekteye uğramaya devam ettiği uyarısında bulundu. CEO’lar, Avrupalı ve ulusal politika yapıcıları, söz konusu eksikliği acilen gidermeye ve 2030 yılına yönelik CO2 uyumluluk takvimini yeniden düzenlemeye çağırdı.
Avrupa kamyon ve otobüs üreticileri, AB’nin iddialı CO2 azaltma hedeflerine tam olarak bağlı kalmaya devam ediyor. Yıllarca süren yatırımların ardından, bugün tüm önemli kullanım alanları için rekabetçi, sıfır yayımlı araçlardan oluşan eksiksiz bir yelpaze mevcut. Ancak taşımacılık operatörlerinin bu araçları büyük ölçekte benimsemeleri ve rekabetçi bir şekilde işletmeleri için gereken koşullar en az üç yıl geride ve hala yeterince hızlı gelişmiyor. Sürekli düşük sıfır yayımlı pazar payları ve Avrupa genelinde oldukça dengesiz bir benimseme oranı bunun açık göstergeleri.
Günümüzde Avrupa’da yeni tescil edilen ağır hizmet kamyonların yalnızca yüzde 2,4’ü sıfır yayımlı. Ancak Polonya, İspanya ve İtalya gibi önemli kamyon pazarlarında bu oran hâlâ yüzde 1’in oldukça altında. Avrupa’nın en büyük iki kamyon pazarı olan Almanya ve Fransa’da dahi bu oran sırasıyla sadece yüzde 4,3 ve yüzde 2,4 seviyesinde. 2030 yılına yönelik CO2 hedeflerinin yürürlüğe girmesine sadece 45 ay kalmışken, mevcut pazar benimseme düzeyi ile 2030’a doğru geçiş hızı arasındaki uçurum varlığını sürdürüyor. Bu açığın kapatılması, sıfır yayımlı kamyonların nakliye işletmecileri açısından ekonomik açıdan makul olmasını gerektiriyor; bu da şarj ve şebeke erişimi, enerji maliyetleri, CO2 temelli yol geçiş ücretleri ve tutarlı bir destekleyici politika çerçevesine bağlı. İşletmecilerin bu geçişi yapıp yapamayacağını belirleyen koşulların büyük bir kısmı, üreticiler dışındaki aktörler tarafından oluşturulmalı.
Daimler Truck Başkanı ve CEO’su ve ACEA Ticari Taşıtlar Kurulu Başkanı Karin Rådström, şunları söyledi: “Sürdürülebilir taşımacılık konusundaki kararlılığımız tam; gerekli yatırımlar yapıldı ve bugün çok çeşitli, CO2 salımı yapmayan araçlar mevcut. Ancak bu araçların geniş ölçekte ticari açıdan uygulanabilir hale gelmesi, açıkça gecikmiş olan ve henüz yeterince hızlı gelişmeyen daha geniş bir ekosisteme bağlı. Bu durum iki anlama geliyor: Birincisi, gerekli koşulların sağlanmasına yönelik çabaların hızla artırılması; ikincisi ise üreticilerin ceza almasını önlemek amacıyla AB’nin 2030 uyumluluk takvimini üç yıl ertelemesi.“
Sorumluluk ve kontrol arasında açık bir uyumsuzluk söz konusu. Üreticiler, yeni araç filolarının CO2 hedeflerini tutturamaması halinde ağır mali yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor; oysa bu hedeflere uyum sağlamaları, daha geniş bir değer zinciri genelinde alınan kararlara bağlı.
Pazardaki talep, üreticilerin 2030 taahhütlerini yerine getirmelerini sağlayacak düzeyin çok altında kalmaya devam ederse, uyumsuzluk nedeniyle ceza uygulanması yollara daha fazla sıfır yaımlı kamyon çıkmasını sağlamayacak. Bunun yerine söz konusu uygulama, küresel rekabetin giderek şiddetlendiği bir dönemde Avrupalı üreticileri zayıflatırken, geçiş süreci için gerekli teknolojilerden ve üretim kapasitesinden milyarlarca Euro tutarında kaynağın başka alanlara kaydırılmasına yol açacak.
