MAN Truck & Bus‘ın da dahil olduğu üç yıllık SPIRIT-E araştırma projesi, net bir sonuçla tamamlandı: Elektrikli kamyonlar yalnızca elektrik şarj etmekle kalmıyor; aynı zamanda enerji depolayıp bunu şebekeye geri verebiliyor, böylece operasyonel ekonomilerini daha da iyileştiriyorlar. Proje sonuçları, 30 Ekim 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaşıldı.
Münih Teknik Üniversitesi (TUM) önderliğindeki konsorsiyumda yer alan sekiz proje ortağı, elektrikli kamyonlar için çift yönlü şarj teknolojisini inceledi ve bu teknolojiyi Regensburg’daki Schmid lojistik deposunda, gerçek dünya koşullarında test etti. Proje ayrıca, kamyonların elektrik ticaretine nasıl katılabileceğini ve şebeke operatörlerine elektrik şebekesinin dengelenmesi konusunda nasıl destek olabileceğini ortaya koydu. Bunun yanı sıra proje, söz konusu teknolojinin lojistik şirketleri, şebeke operatörleri ve çözüm sağlayıcılar için hangi koşullar altında ekonomik açıdan uygulanabilir hale gelebileceğini araştırdı ve pazara hazır olma yolunda aşılması gereken zorlukları belirledi.
MAN Truck & Bus Ürün Stratejisi Başkanı Georg Grüneißl, “SPIRIT-E projesi sayesinde MAN eTGX, çift yönlü bir enerji depolama sistemi olarak görev yapabileceğini kanıtladı. Şu anda bu özelliği seri üretime dahil etmek için çalışıyoruz. Aynı zamanda, müşterilerimizin bu ‘hareketli güç kaynağı’nın tüm potansiyelinden yararlanmalarını sağlayacak bir danışmanlık kavramı geliştiriyoruz.” dedi.
Teknoloji: laboratuvardan gerçek depo operasyonlarına
Proje kapsamında, hem MAN eTGX üzerinde hem de proje ortağı SBRS tarafından sağlanan mobil ve sabit şarj sistemlerinde çift yönlü şarj işlevleri geliştirildi ve test edildi. Bu hedefe ulaşmak için ortaklar; araç, şarj istasyonu, şarj operatörü kontrol yazılımı, tesis enerji yönetim sistemi, elektrik tedarikçisi ve şebeke operatörü arasındaki arayüzleri koordine ettiler. Projenin diğer çıktıları arasında, bir şarj istasyonu rezervasyon sistemi ve bir depo içerisindeki elektrikli kamyon (eTruck) şarj işlemlerini en uygun şekilde planlayabilen bir yazılım yer aldı.
Projenin temel unsurlarından biri, şarj ve deşarj işlemleri sırasında araçlar ile şarj altyapısı arasındaki iletişimi düzenleyen uluslararası standart ISO 15118-20’nin uygulanmasıydı. Gerçek dünya test ortamında, 480 kWh kullanılabilir enerji kapasitesine sahip bir MAN eTGX, çift yönlü bir DC şarj istasyonu aracılığıyla 350 kW’a varan güçle hem Regensburg’daki Schmid deposunun yerel enerji ağına (V2S = Araçtan Tesise) hem de kamu elektrik şebekesine (V2G = Araçtan Şebekeye) elektrik aktarımı gerçekleştirdi. Ayrıca, diğer araçların doğrudan kamyon aküsünden şarj edilmesi (V2V = Araçtan Araca) süreci de başarıyla gösterildi.
Enerji piyasaları ve şebeke hizmetleri: ilk süreçler başarıyla doğrulandı
Proje ayrıca kamyon akülerinin enerji piyasalarına nasıl katılabileceğini de araştırdı. Yazılım şirketi PowerBot tarafından sağlanan bir test ortamında, elektrikli kamyonların fiyatlar düşükken elektrik satın alıp fiyatlar yüksekken sattığı senaryolar simüle edildi. Avrupa EQUIGY platformu kullanılarak, proje ayrıca elektrikli kamyonların şebeke operatörlerinin elektrik şebekesindeki darboğazları dengelemelerine nasıl yardımcı olabileceğini gösterdi. Bu nedenle SPIRIT-E, elektrikli kamyonların esnek enerji depolama varlıkları olarak enerji sistemine entegre edilmesi için teknik temellerin zaten mevcut olduğunu doğruluyor. Özellikle depo şarjı oldukça öngörülebilir. Elektrikli filolar büyümeye devam ettikçe, şebeke istikrarını desteklemek için önemli bir potansiyel sunuyorlar.
Ekonomik uygulanabilirlik: otomatik değil, ancak umut verici
Çift yönlü şarjın ekonomik açıdan cazip olup olmadığı, işletme profilleri, yıllık kilometre, bekleme süreleri, akü boyutu, elektrik fiyatları, şebeke ücretleri, fotovoltaik sistemler gibi yerinde enerji üretimi, mevcut şebeke bağlantı kapasitesi ve depolanan enerjinin elektrik piyasaları veya şebeke hizmetleri aracılığıyla paraya dönüştürülebilme yeteneği de dahil olmak üzere çeşitli kullanıcıya özgü etkenlere bağlı. Çift yönlü şarj, özellikle düzenli depo bekleme süreleri olan ve yıllık kilometresi 100.000 kilometrenin altında olan elektrikli kamyonlar için cazip. Özellikle Araçtan Tesise ve Araçtan Araca uygulamaları önemli tasarruf potansiyeli sunuyor. Dahili proje hesaplamaları, ortalama olarak yaklaşık yüzde on tasarruf sağlandığını, optimum koşullar altında ise enerji maliyetlerinin yüzde 20’ye kadar azaltılabileceğini gösteriyor.
Piyasada benimsenme için neler gerekiyor?
Proje sonuçları, temel engellerin elektrikli kamyon teknolojisi veya şarj istasyonlarıyla ilgili olmadığını gösteriyor. Sektörde başarılı bir pazar benimsenmesi için; esnek elektrik ticareti konusunda daha basit standartlara, lojistik ve enerji sektörleri arasında daha güçlü bir dijital entegrasyona ve filo işletmecilerinin uzmanlıklarının geliştirilmesine ihtiyaç duyuluyor.
SPIRIT-E; Consolinno Energy, Fraunhofer IEE, Hubject, Enerji Ekonomisi Araştırma Merkezi (FfE), MAN Truck & Bus, Münih Teknik Üniversitesi (konsorsiyum önderi), TenneT ve SBRS olmak üzere sekiz ortağı bir araya getirdi. Almanya Federal Ekonomi ve Enerji Bakanlığı (BMWE) tarafından finanse edilen ve DLR Proje Yönetim Ajansı tarafından yönetilen proje, Ağustos 2023’ten Ekim 2026’ya kadar sürdü.
